Cách đo thân nhiệt đúng cách tại nhà

Tại Việt Nam, mỗi khi trong nhà có người sốt, hầu như gia đình nào cũng lấy nhiệt kế ra đo – từ nhiệt kế điện tử, nhiệt kế trán hồng ngoại đến nhiệt kế thủy ngân kiểu cũ. Tuy nhiên, nếu dùng sai cách, kết quả có thể thấp hoặc cao hơn thực tế, khiến chúng ta chủ quan hoặc lo lắng quá mức. Bài viết này giúp bạn hiểu cách đo thân nhiệt đúng, phù hợp với thói quen của gia đình Việt và an toàn cho trẻ nhỏ.

Thân nhiệt bình thường và bao nhiêu độ là sốt?

Ở người trưởng thành khỏe mạnh, thân nhiệt bình thường thường nằm quanh 36,5–37,5 °C và có thể thay đổi trong ngày: buổi sáng thấp hơn, chiều tối cao hơn. Ngưỡng sốt khác nhau tùy vị trí đo.

Lưu ý: Không so sánh trực tiếp số đo giữa các vị trí (nách – miệng – hậu môn – trán). Khi theo dõi sốt, hãy cố gắng dùng cùng một loại nhiệt kế và cùng một vị trí đo.

Chọn loại nhiệt kế phù hợp với gia đình Việt

Nhiệt kế điện tử tiếp xúc

Là lựa chọn phổ biến ở hiệu thuốc: dùng đo ở miệng, nách hoặc hậu môn. Giá vừa phải, dễ dùng, phù hợp cho cả trẻ em và người lớn nếu tuân thủ đúng hướng dẫn.

Nhiệt kế hồng ngoại đo trán / tai

Loại này được nhiều bố mẹ trẻ ưa chuộng vì chỉ cần đưa sát trán hoặc đặt vào tai vài giây. Tuy nhiên, độ chính xác phụ thuộc rất nhiều vào khoảng cách, góc, da trán phải khô sạch và bé không vừa đi ngoài nắng hoặc từ phòng máy lạnh ra.

Nhiệt kế thủy ngân

Ở một số gia đình vẫn còn nhiệt kế thủy ngân cũ. Loại này đo khá chính xác nhưng tiềm ẩn nguy cơ độc hại nếu vỡ. Hiện nay, khuyến cáo chuyển sang dùng nhiệt kế điện tử an toàn hơn.

Vị trí đo: nên đo ở đâu cho chính xác?

Đo hậu môn (trẻ nhỏ cần độ chính xác cao)

Với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, đo nhiệt độ hậu môn bằng nhiệt kế điện tử cho kết quả gần với thân nhiệt trung tâm nhất. Bạn cần nhẹ nhàng, chỉ đưa đầu nhiệt kế vào 1–2 cm và luôn giữ bé an toàn.

Đo ở miệng

Phù hợp với trẻ lớn hợp tác tốt và người lớn. Đặt nhiệt kế dưới lưỡi, ngậm miệng kín, không nói chuyện trong lúc đo. Nên chờ ít nhất 30 phút sau khi uống nước đá, nước nóng, cà phê, trà… mới đo để tránh sai số.

Đo ở nách

Là cách quen thuộc với nhiều gia đình Việt, dễ thực hiện khi bé ngủ hoặc không hợp tác. Nhưng kết quả thường thấp hơn thực tế một chút.

Đo ở tai và trán

Tiện lợi cho gia đình có nhiều trẻ, hoặc dùng trong phòng khám, trường học, công ty. Da vùng trán cần được lau khô, bỏ mũ, khăn quàng.

Các bước đo thân nhiệt đúng cách

1. Rửa tay sạch, lau nhiệt kế bằng cồn hoặc theo hướng dẫn trên bao bì trước khi dùng
2. Đảm bảo nhiệt kế đang ở chế độ đo cơ thể (Body), không phải đo bề mặt (Surface)
3. Để người bệnh nghỉ ngơi ít nhất 15 phút trước khi đo
4. Chờ 30 phút sau khi ăn uống hoặc vận động
5. Đặt nhiệt kế đúng vị trí và chờ tiếng báo
6. Ghi lại số đo kèm thời gian và vị trí đo

Những lỗi thường gặp cần tránh

• So sánh số đo từ các vị trí khác nhau
• Đo ngay sau khi uống nước nóng hoặc lạnh
• Dùng nhiệt kế bẩn hoặc hết pin
• Nhầm chế độ Surface với Body trên nhiệt kế hồng ngoại